Podkarpacie to region, w którym drewno od wieków było podstawowym budulcem. Dziewicze lasy dostarczały materiału, a lokalni rzemieślnicy stworzyli z niego dzieła sztuki, które dziś przyciągają turystów z całego świata. Szlak Architektury Drewnianej w naszym województwie to gigantyczna trasa licząca 1200 kilometrów, podzielona na 9 tematycznych odcinków. Na mapie znajdziemy ponad 130 obiektów, z których każdy ma swoją unikalną historię.
Perły z listy UNESCO
Największą dumą regionu jest sześć świątyń wpisanych na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Wśród nich prawdziwy gigant – kościół w Haczowie. Wybudowany pod koniec XIV wieku, jest uznawany za najstarszy w Polsce i największy w Europie drewniany kościół gotycki o konstrukcji zrębowej.
Nie mniejsze wrażenie robi Blizne, gdzie w drewnianych ścianach zamknięto „Biblię ubogich” – monumentalne polichromie, które niegdyś przybliżały Pismo Święte niepiśmiennym wiernym. Z kolei cerkiew w Radrużu, nazywana „drewnianą katedrą”, to majestatyczny przykład architektury greckokatolickiej. Listę światowych skarbów uzupełniają cerkwie w Smolniku, Turzańsku i Chotyńcu – miejscowości, która zasłynęła także odkryciem najstarszej w Polsce greckiej amfory.
Od pałaców po filmowe chaty
Architektura drewniana to jednak nie tylko sacrum. Szlak prowadzi nas wprost do modrzewiowych dworków i luksusowych rezydencji. W sercu lasu, w Julinie, ukryty jest myśliwski pałacyk hrabiów Potockich – modrzewiowa przystań, która do dziś zachwyca XIX-wiecznym szykiem. Z kolei w Trześniowie możemy podziwiać dwór wzniesiony przez brata słynnego Hugona Kołłątaja.
Ślady historii znajdziemy też w miejscach, które dziś znamy z ekranów kin. Na rynku w Jaśliskach, pośród zabytkowych chat przysłupowych, kręcono głośne „Boże Ciało” Jana Komasy. Z kolei w Komańczy odwiedzić można „szwajcarski” klasztor sióstr nazaretanek – miejsce internowania kardynała Stefana Wyszyńskiego.
Muzea pod gołym niebem
Dla tych, którzy chcą zobaczyć esencję dawnego budownictwa w jednym miejscu, region oferuje znakomite skanseny.
-
Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku gromadzi zabytki z Beskidu Niskiego i Bieszczadów.
-
Muzeum Kultury Ludowej w Kolbuszowej pieczołowicie dba o dziedzictwo Lasowiaków i Rzeszowiaków.
-
W Myczkowcach natomiast, w Centrum Kultury Ekumenicznej, można obejrzeć miniatury najpiękniejszych świątyń regionu, co stanowi idealny wstęp do dalszej wędrówki.
Podkarpacie to region, który uczy pokory wobec rzemiosła i zachwyca harmonią, z jaką dawni mistrzowie wpisywali budowle w zielony krajobraz. Niezależnie od tego, czy szukamy duchowego wyciszenia w złoconych ikonostasach Krempnej, czy podziwiamy kunszt ciesielski w Binarowej – Szlak Architektury Drewnianej to podróż, którą zapamiętuje się na całe życie.
Komentarze (0)