Sejm przyjął kontrowersyjną ustawę. Czy druk 3003 zagraża wolności słowa?

Przeciwnicy ostrzegają natomiast przed możliwością wykorzystywania przepisów do uciszania niewygodnych głosów. Głos w sprawie zabrał również pochodzący z Podkarpacia europoseł Tomasz Buczek. Sprawdziliśmy, co rzeczywiście przewiduje druk sejmowy nr 3003.

W piątek, 6 listopada 2026 roku, Sejm uchwalił rządowy projekt ustawy o środkach ograniczających, procedowany pierwotnie jako druk nr 3003. Za przyjęciem ustawy zagłosowało 240 posłów, przeciw było 202, a jeden parlamentarzysta wstrzymał się od głosu.

To właśnie ten projekt stał się przedmiotem dyskusji w mediach społecznościowych. Pojawiły się zarzuty, że pod hasłem walki z dezinformacją państwo otrzyma narzędzia umożliwiające ograniczanie swobody wypowiedzi.

Czy rzeczywiście każdy krytyczny komentarz w internecie może stać się podstawą do nałożenia sankcji? Sprawa jest bardziej złożona.

Czym jest druk 3003 i czego dotyczy?

Druk sejmowy nr 3003 to rządowy projekt ustawy o środkach ograniczających, przedłożony Sejmowi w sierpniu 2026 roku.

Nie jest to ustawa dotycząca wyłącznie mediów społecznościowych ani typowa regulacja poświęcona moderowaniu komentarzy w internecie. Jej zasadniczym przedmiotem jest stworzenie krajowego systemu sankcji oraz określenie organów odpowiedzialnych za ich stosowanie.

Zgodnie z oficjalnym opisem projektu chodzi między innymi o rozszerzenie przesłanek pozwalających na umieszczenie osób i podmiotów na liście sankcyjnej.

Jedną z takich przesłanek ma być ingerencja i manipulacja informacjami wymierzona w bezpieczeństwo narodowe.

To właśnie ten element budzi największe kontrowersje. Pojawia się bowiem pytanie, gdzie przebiega granica między działaniami zagrażającymi bezpieczeństwu państwa a korzystaniem z prawa do swobodnego wyrażania poglądów.

Projekt przewiduje również rozwiązania dotyczące odpowiedzialności za naruszanie i obchodzenie środków ograniczających.

Jak głosowali posłowie? Konfederacja była przeciw

Głosowanie nad całością projektu odbyło się 6 listopada o godzinie 17:28.

• Za przyjęciem - 240 posłów
• Przeciw - 202 posłów
• Wstrzymał się - 1 poseł
• Nie głosowało - 17 posłów

Za przyjęciem ustawy głosowali przede wszystkim parlamentarzyści Koalicji Obywatelskiej, PSL, Lewicy, Polski 2050 i Razem.

Przeciw byli między innymi posłowie Prawa i Sprawiedliwości oraz Konfederacji. W przypadku Konfederacji wszystkich 17 głosujących parlamentarzystów opowiedziało się przeciwko ustawie.

Oznacza to, że sprzeciw wobec projektu nie ograniczał się do jednego ugrupowania.

Tomasz Buczek ostrzega przed cenzurą

Do sejmowej decyzji odniósł się Tomasz Buczek, europoseł Konfederacji pochodzący z Podkarpacia.

W opublikowanym na Facebooku wpisie ostro skrytykował przyjęte rozwiązania.

Sejm przyjął ustawę, która pod pretekstem walki z dezinformacją może stać się narzędziem cenzury, ograniczania wolności słowa i uciszania krytyków władzy.

Europoseł postawił również pytanie o to, kto będzie rozstrzygał, które informacje stanowią zagrożenie, a które są jedynie niewygodne dla rządzących.

W jego ocenie nowe regulacje mogą zwiększać możliwości ingerencji państwa w działalność obywateli i przedsiębiorców.

Buczek podkreślił także sprzeciw swojego ugrupowania wobec projektu.

Warto jednak zaznaczyć, że jest to polityczna ocena potencjalnych skutków ustawy, a nie potwierdzenie, że wprowadza ona powszechny zakaz krytykowania rządu.

Czy za manipulowanie informacjami będzie można trafić na listę sankcyjną?

Jednym z najważniejszych elementów projektu jest możliwość objęcia sankcjami osób lub podmiotów zaangażowanych w działania określane jako ingerencja i manipulacja w środowisku informacyjnym, stwarzające poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego.

W pierwotnej wersji projektu brakowało precyzyjnej definicji tego pojęcia. W trakcie prac sejmowych dodano jednak zapis, zgodnie z którym chodzi o działania celowe, systematyczne, skoordynowane i nieautentyczne, zmierzające do istotnego wpływania na odbiorców w sposób stwarzający rzeczywiste i poważne zagrożenie dla państwa, jego obywateli, porządku publicznego czy prawidłowości wyborów.

Zapis ten analizowała organizacja fact-checkingowa Demagog. Zwróciła uwagę, że pojęcie obcej ingerencji informacyjnej jest szersze niż samo rozpowszechnianie fałszywych wiadomości.

Może obejmować na przykład zorganizowane operacje informacyjne prowadzone z zagranicy, których celem jest wpływanie na procesy demokratyczne lub destabilizowanie sytuacji w innym państwie.

Przykładem są działania przypisywane rosyjskim sieciom dezinformacyjnym, wykorzystującym fałszywe konta, podszywanie się pod media i skoordynowane rozpowszechnianie zmanipulowanych treści.

Nie oznacza to jednak, że zwykła krytyka rządu automatycznie spełnia ustawowe przesłanki zastosowania sankcji.

Nawet 20 milionów złotych kary. KRRiT zgłasza zastrzeżenia

Obawy dotyczące projektu nie pochodzą wyłącznie od polityków opozycji.

Już 25 września stanowisko w tej sprawie przedstawiła Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji. Przewodnicząca KRRiT Agnieszka Glapiak skierowała pismo do marszałka Sejmu i parlamentarzystów, ostrzegając przed możliwymi konsekwencjami nowych regulacji dla działalności mediów.

Według analizy KRRiT projekt przewidywał administracyjne kary pieniężne sięgające 20 milionów złotych za określone naruszenia przepisów sankcyjnych.

Kary te miałyby być nakładane przez naczelnika urzędu celno-skarbowego. Zastrzeżenia wzbudził również przewidziany mechanizm wykonywania decyzji.

KRRiT wskazywała ponadto na przepisy dotyczące nadawania lub ułatwiania nadawania treści przez podmioty objęte sankcjami oraz reklamowania produktów i usług w takich przekazach.

W ocenie przewodniczącej Rady rozwiązania te mogą wpływać na działalność mediów, a przy tym pomijają konstytucyjną rolę KRRiT jako organu stojącego na straży wolności słowa i prawa do informacji.

Istotne zastrzeżenie: stanowisko KRRiT dotyczyło projektu na wcześniejszym etapie prac. Nie należy bez porównania z ostateczną wersją ustawy zakładać, że wszystkie zakwestionowane przepisy zachowały identyczne brzmienie.

Rząd tłumaczy: chodzi o bezpieczeństwo Polski i sankcje wobec Rosji

Przedstawiciele rządu przedstawiają ustawę przede wszystkim jako narzędzie porządkujące polski system sankcyjny i dostosowujące go do wymogów prawa Unii Europejskiej.

Podczas pierwszego czytania projektu 3 września wiceminister spraw zagranicznych Władysław Teofil Bartoszewski wyjaśniał, że środki ograniczające to po prostu sankcje.

Przypominał, że po rosyjskiej agresji na Ukrainę Unia Europejska wprowadzała kolejne pakiety sankcyjne, których stosowanie wymaga odpowiednich rozwiązań krajowych.

Z kolei wiceminister spraw wewnętrznych i administracji Czesław Mroczek podkreślał, że mechanizmy sankcyjne mają służyć przeciwdziałaniu rosyjskiej agresji oraz uniemożliwiać wspieranie działań zagrażających bezpieczeństwu Polski.

Rząd argumentuje również, że dotychczasowe regulacje były rozproszone w różnych aktach prawnych, co utrudniało ich stosowanie.

Projekt ma między innymi służyć wdrożeniu unijnej dyrektywy 2024/1226 dotyczącej naruszania środków ograniczających.

Czy druk 3003 oznacza koniec wolności słowa?

Na podstawie dostępnych dokumentów nie można stwierdzić, że przyjęta przez Sejm ustawa wprowadza ogólny zakaz krytykowania rządu, publikowania niewygodnych informacji czy wyrażania odmiennych poglądów politycznych.

Takiego wniosku nie uzasadnia sam fakt rozszerzenia systemu sankcyjnego o działania związane z manipulacją informacjami.

Jednocześnie nie można zignorować zgłoszonych zastrzeżeń. Dotyczą one przede wszystkim zakresu uznania organów państwowych, precyzji przesłanek stosowania sankcji, proporcjonalności kar oraz możliwości skutecznego kwestionowania decyzji.

To kwestie istotne dla wolności słowa, ponieważ nawet przepisy wprowadzone w celu ochrony bezpieczeństwa mogą rodzić ryzyko nadużyć, jeżeli ich stosowanie nie podlega odpowiedniej kontroli.

Kluczowe jest więc nie tylko to, przeciwko jakim działaniom ustawa ma być stosowana, ale również kto będzie podejmował decyzje, na podstawie jakich dowodów i jakie środki odwoławcze będą przysługiwały zainteresowanym.

Właśnie na tych zagadnieniach powinna koncentrować się dalsza debata.

Co dalej z ustawą? Sejmowe głosowanie to nie koniec

Przyjęcie projektu przez Sejm 6 listopada nie oznacza jeszcze, że wszystkie jego przepisy zaczęły obowiązywać.

Ustawa musi przejść dalsze etapy procesu legislacyjnego, w tym rozpatrzenie przez Senat i etap prezydencki. Znaczenie będzie miało również jej ostateczne brzmienie oraz określone w niej terminy wejścia w życie.

Spór o druk nr 3003 pokazuje, jak trudne jest znalezienie równowagi między ochroną bezpieczeństwa państwa a poszanowaniem praw obywatelskich.

Z jednej strony Polska potrzebuje narzędzi pozwalających reagować na zorganizowane działania obcych państw, szczególnie w warunkach wojny za wschodnią granicą. Z drugiej - przepisy dotyczące informacji i działalności mediów wymagają szczególnej precyzji oraz skutecznych zabezpieczeń przed nadużyciami.

Dlatego pytanie, czy ustawa stanie się skutecznym instrumentem bezpieczeństwa, czy źródłem zagrożeń dla swobody wypowiedzi, nie powinno być rozstrzygane wyłącznie na podstawie politycznych deklaracji.

Najważniejsza pozostaje treść przepisów, ich zgodność z Konstytucją oraz sposób stosowania w praktyce.